zondag 14 juli 2019

14 juli: Hadzabe en Datoga

Nog steeds geen foto's, helaas! Wel veel te vertellen... Ik ga even kijken of het op Facebook wel lukt.

Vanmorgen ging de wekker erg vroeg, want om half 6 zouden we vertrekken. Maar toen we om die tijd keurig klaarstonden bij het hoofdgebouw was hij er nog niet... Terwijl we stonden te wachten, kregen we al koffie en thee aangeboden dus het was eigenlijk wel vol te houden. Pas tegen zessen kwam Peter eraan gereden. Het bleek dat zijn auto niet weg kon vanmorgen omdat een ander zijn auto er 's avonds laat nog voor had gezet en niet zijn sleutel had afgegeven bij de receptie (wat wel hun beleid is). Het maakte niet uit. Peter haalde de pakketjes op voor de lunch en het ontbijt en we gingen op weg.

Het stadje waar we nu zijn, Karatu, is heel stoffig. Volgens Peter noemen ze het hier daarom ook wel Dust Town. Dat geldt ook voor de wijde omgeving. Bij Karatu is het stof echter wel heel vruchtbaar. Ik weet niet of dat ook voor de hele omgeving van toepassing is. Al snel snel verdween het wegdek en werd ook de weg erg stoffig. Elke tegenligger zorgde voor een flinke wolk waar we dan weer doorheen moesten rijden. Sowieso is de lucht hier vol met rook en stof. Al toen ik uit het vliegtuig stapte, rook ik al de geur van houtvuurtjes. Waarschijnlijk hebben we nu al meer fijnstof ingeademd dan in Nederland in een heel jaar...

Na anderhalf uur of zoiets kwamen we bij een kantoortje waar we een gids mee konden nemen. Er stond een groot bord met Cultural Tours. Onze gids Michael stapte in en vertelde over de stammen die we zouden gaan ontmoeten, de Hadzabe en de Datoga. Samen reden we verder over de hobbelige stofwegen. Hier en daar staken we een droge rivier over. Op een plek waar de rivier op zijn breedst was, stopten we even op de droge rivierbedding. Michael vertelde dat deze rivier én het bijbehorende Lake Eyasi alleen in de regentijd met water zijn gevuld. Toch haalt de hele regio hier water, door kuilen in de rivier te graven. Ze zetten dan wel een afrastering van stekelstruiken om die kuilen, zodat het vee er niet doorheen loopt. Dan vullen ze een drinkbak met water voor het vee. Terwijl we stonden te praten, kwam er inderdaad een groepje ezels aan, allemaal met een leeg watervat om te vullen. Sowieso hebben we veel vee gezien vandaag. Vooral geiten en koeien, maar dus ook ezels. De kuddes worden bijna altijd gehoed door kinderen!

We reden verder naar de plek waar een groep Hadzabe woonde. Het was geen verrassing dat daar al een stuk of vier andere safarivoertuigen stonden! Ook eentje met de URL van een Nederlandse website erop... Voor we uitstapten, maakten we eerst gebruik van onze ontbijtboxen. Nando niet, want die voelde zich niet zo lekker. Hij had last van zijn maag.

Bij een heel grote, dikke baobab zat een groepje van drie oudere mannen. Verderop bij de rieten huisjes waren alleen wat vrouwen en kinderen. Het bleek dat de jonge mannen al met andere toeristen op jacht waren. We gaven de drie ouderen een hand. De oudste begon tegen mij te praten. Michael vertelde dat hij zei dat ik al wat ouder was, maar dat hij toch wel de oudste zou zijn! Ik weet niet of ik dat als een compliment moest beschouwen, of als een soort uitdaging. We lieten het maar zo.
De Hadzabe leven nog als in de oertijd, letterlijk. Ze leven van jagen en verzamelen en ze maken geen gebruik van scholen of medische zorg. Hun belangrijkste kledingstuk is een dierenvel, meestal van een impala. Recentelijk zijn ze echter wel moderne korte broeken en sandalen gaan dragen. Sommige jongeren hadden onder hun dierenvel ook nog een T-shirt. Maar ze jagen met pijl en boog, waarbij ze voor de fijn bewerkte pijlpunten afhankelijk zijn van de Datoga-stam.

De ouderen deden niet veel meer dan een zelfgerolde sigaret roken (en ze roken ook marihuana) maar na een tijdje kwamen de jagers terug met de andere toeristen. Vervolgens zong een groepje Hadzabe een liedje met een dansje rondom een paar Hadzabe-kinderen die het geweldig vonden. Marjon deelde een paar stuiterballen uit aan de kleine kinderen en die gingen er gelijk enthousiast mee aan de slag. Terwijl het natuurlijk niet echt wilde stuiteren in al dat stof! Vervolgens volgde er een kleine cursus boogschieten.

Het bleek dat de Hadzabe zonder toeristen heel vroeg in de ochtend en tegen de avond al hun buit binnenjagen. Het was dus niet erg dat ze al met de anderen hadden gejaagd; dat was alleen maar als demonstratie. Nu waren wij aan de beurt. Michael vertelde dat het weliswaar een demonstratie was, maar dat ze evengoed wel serieus op jacht zouden gaan. Ze schieten wat ze hebben willen. We gingen mee met drie jongens - twee van rond de twintig en eentje van hooguit 10 jaar. Kinderen krijgen namelijk les vanaf 4 jaar en worden vanaf 7 jaar als volwassen jagers gezien! De jongste en een van de anderen hadden een bavianenvel om, en de oudste ook nog een soort indianentooi op zijn hoofd. Die jonge gasten hadden natuurlijk wel een stevig tempo, dus we hebben nog wel een beetje aan onze conditie gewerkt. Al binnen een minuut of 10 schoten ze een paar pijlen in een boom, maar helaas zonder succes. Na een half uur was het echter wel raak! Een eekhoorn werd getroffen in zijn buik. De jongens juichten en wilden graag poseren met hun buit. Eerst mocht Ole (de vegetariër!) de dode eekhoorn vasthouden en daarna Nando. Toen we weer door zouden gaan, bleek dat onze gids/tolk Michael verdwenen was. We konden dus niet meer met de jongens praten. Pas een hele tijd later kwam hij tevoorschijn. Hij was de verkeerde kant opgelopen en door de harde wind kon hij het gefluit waarmee de jongens hem wilden roepen niet meer horen.

Al jagend liepen we weer een beetje terug. Nando voelde zich steeds slechter en was dus blij dat we teruggingen. Het kwam niet snel genoeg; na een tijdje kwam het beetje ontbijt en het avondeten van gisteren eruit. Dat luchtte wel op, dus we konden redelijk goed weer teruglopen. Ik was wel nog benieuwd of de jongens het niet vervelend hadden gevonden dat ze maar 1 prooi hadden neergeschoten. Dat vonden ze inderdaad jammer en ze nodigden ons uit om te blijven, zodat we 's avonds mee konden gaan om bavianen te jagen! Gezien de toestand van Nando was dat niet zo handig... Maar ze waren dus wel heel gastvrij. Ze vertelden ook nog dat ze terug zouden gaan om nog een eekhoorn te jagen die in een struik was gerend. Toen bleek dat ze behalve moderne kleding ook wel het verschijnsel 'geld' kenden; ze wilden wel een fooi. Zo bleek dat Marjon ook weer een armbandje kon kopen...

Daarna reden we naar de Datoga-stam. De Datoga zijn veehouders die al in het land woonden toen de Masai uit Kenia kwamen in de 19e eeuw. Als veehouders waren ze concurrenten van elkaar, wat in het begin dus tot flinke gevechten had geleid. Nu respecteerden ze elkaar. De Datoga gaan wel mee met de tijd. In tegenstelling tot de Masai gaan hun kinderen keurig naar school en in tegenstelling tot de Hadzabe spreken ze ook de nationale taal, Swahili. Later zagen we zelfs een zonnepaneel op een van de daken. We werden eerst ontvangen door een groep vrouwen, bij het huisje van 'de derde vrouw'. Dat zit zo: er stonden verschillende huisjes, van 1 man. De traditie is dat de man wordt uitgehuwelijkt. De vrouw die hij trouwt, mag nog een vrouw voor de man uitkiezen. Dus dat zijn twee vrouwen. Daarnaast mag de man zelf ook nog een vrouw uitkiezen! Dus samen heeft een Datoga-man drie vrouwen. Aangezien de eerste twee vrouwen per definitie vriendinnen zijn, leidt de derde vrouw een gescheiden leven in een ander huis. Wel krijgen ze in principe alle drie kinderen van dezelfde man. Maar als er eentje geen kinderen krijgt doen ze ook niet moeilijk en kiezen er een paar van een van de andere vrouwen...

In het huis lieten ze zien hoe ze maïs maalden met een steen, waarbij ze een liedje zongen. Terwijl het liedje doorging moest Marjon het malen maar overnemen! Ole en ik hoefden niet, want wij waren mannen... Nadat het liedje stopte, liet de derde vrouw de rest van het huisje zien. Er was nog een andere kamer, de slaapkamer waar ook de keuken was. Er stonden een paar potten maïspuree klaar. Op het bed lag een zwart katje, net als bij ons thuis!

Nu liepen we weer naar buiten, waar we in de smederij werden opgewacht door de mannen. Zoals gezegd maken de Datoga de pijlpunten voor de Hadzabe, maar ook veel sieraden zoals armbanden en halskettingen. De smederij was eigenlijk niet meer dan een kring van palen zonder dak erop. Drie mannen waren aan het werk. Eentje was bezig met een vuurtje en een blaasbalg en een ander was bezig met een pijlpunt. Na een tijdje mocht Ole de blaasbalg bedienen. De man met de pijlpunt liet zien hoe hij paar weerhaakjes aan de pijlpunt had gemaakt, heel nauwgezet in een paar minuten tijd. Ondertussen kwam Ole's vuurtje prima op gang en liet de andere man een hoeveelheid brons smelten op dat vuur. Hij gooide het in een vormpje en daarna sissend in een bak water. Het resultaat was een halffabrikaat om later armbanden van te maken.

Ondertussen had de man met de pijlpunt wel een stuk of twintig heel sierlijke weerhaakjes gemaakt en was daarmee klaar. Ik was diep onder de indruk, zo precies en regelmatig, zonder machines, draaibanken of wat dan ook. Behalve nauwkeurig moest je ook lenig zijn voor dit beroep, want tijdens het timmeren met zijn hamer hield hij de pijlpunt in bedwang met zijn knieën! Hij begon nu aan een armband. Er hing ook een heel rijtje armbanden en zo kregen Marjon en ik een heel rijtje omgehangen. Ik vond ze erg mooi en we kochten er twee. De smid had ondertussen de eerste armband van Ole's halffabrikaat al in hoofdlijnen af, klaar om te buigen!

We namen afscheid van de Datoga, reden weer naar het kantoor waar we afscheid namen van Michael (die tijdens zijn opleiding tot gids 10 maanden bij de Hadzabe had gewoond!) en reden hobbeldebobbel door het stof weer terug naar Eileen's Trees Inn, waar Nando snel in bed dook. Wij praatten nog een uur na met Peter en luisterden naar zijn verhalen over de geschiedenis van Serengeti National Park, Ngorongoro Crater en zijn ervaringen met Franse toeristen. Toen namen we afscheid en gingen weer relaxen rondom de heerlijke tuin van de Lodge. Vanavond bij het eten spreken we nog met Peter over onze vertrektijd morgen, als we weten hoe het met Nando gaat.

Een filmpje van vandaag (thuis in Nederland toegevoegd):

Geen opmerkingen:

Een reactie posten