Niemand stond op ons te wachten. Niemand. En dat in Johannesburg, misschien wel de onveiligste stad van Zuid-Afrika. Toch maar even de papieren gepakt. Oh, we moeten naar een shuttlebusje dat vertrekt achter het Inter-Continental hotel. Gelukkig, dat stond op de borden. Maar zo kwamen we op een onduidelijke binnenplaats. En nu? Een man die duidelijk geen personeel was wilde ons wel wijzen, een andere arme man kwam ook helpen. De eerste trok mijn koffer al mee... Gelukkig waren ze te goeder trouw, we kwamen inderdaad bij het vertrekpunt van onze shuttlebus. Ik gaf ze allebei, opgelucht, een biljet van 20 Rand (€ 1,40). Heel grappig, het busje zou pas over 20 minuten vertrekken naar het Birchwood Hotel en die tijd konden we veilig doorbrengen in een afgesloten viplounge met vier comfortabele stoelen en een krantje. De chauffeur kwam binnen en sprak met die prachtige klikklanken, dat is Xhosa, de moedertaal van Nelson Mandela.
Het hotel Birchwood was een gigantisch congrescentrum met rijen en rijen appartementjes. Met een golfkarretje werden we naar ons appartement gebracht, gelukkig. Het was alweer donker en buiten werd het gelijk erg koud. Het was 's middags al niet warmer dan 11 graden geweest... Dus de wandeling naar het naastgelegen Spur grillrestaurant hebben we flink doorgelopen. Nadat de ober ons drankje had bezorgd en Nando wilde bestellen, duwde hij zijn colablikje op. Ik probeerde hem te pakken maar stootte daarbij Marjon's volle glas bier om... Over de vloer, de tafel en Marjon's broek... Ik wilde wel eens wat meer weten over de talen van Zuid-Afrika en maakte een praatje met de (blanke) ober. Grappig detail, al het keukenpersoneel was zwart en de hele bediening blank! In ieder geval kwam ik direct te weten dat taal soms een probleem was, doordat een aantal 'lastige klanten, zwarten' alleen hun eigen taal wilden spreken. Hij was duidelijk nog niet helemaal hersteld van de apartheid, want hij ging ook helemaal uitleggen dat er zwarte mensen waren, kleurlingen, Indiërs en blanken. Verder was het best een aardige vent die zelf (uiteraard?) Afrikaans als moedertaal had maar ook accentloos Engels sprak. Hij vertelde dat er officieel elf talen zijn in Zuid-Afrika, en nog een mengvorm! Bijna iedereen kent echter Engels.
Vanmorgen ging de wekker alweer vroeg en konden we in een enorme eetzaal genieten van een enorm uitgebreid ontbijtbuffet. Wafels, pannenkoeken, omeletten, Full English Breakfast, alles werd er vers voor je klaargemaakt. Nadat ik mijn Douwe Egberts koffie op had, ging ik naar het receptiegebouw om met de Wifi daar mijn e-mail te checken. Ik zat nog niet eens toen ik werd aangesproken: "Are you Mr Witte?" Ja dus. Onze gids Ismael die volgens het programma om 8:30 zou komen, was er al om 8:00 uur! Snel de andere gezinsleden geroepen, het hele end naar het appartement gelopen, koffers gepakt, terug naar de receptie met die zware koffers, uitgecheckt en het busje in. We gingen namelijk naar Soweto, de township waar Nelson Mandela en Desmond Tutu woonden. Soweto staat voor South Western Township. In Johannesburg wonen 7 miljoen mensen. In Soweto 3,5 miljoen...
Soweto is géén krottenwijk! Het is gewoon de wijk waar zwarte mensen moesten wonen. We begonnen dus met ritje langs de "Beverly Hills van Soweto" waar huizen van een ton euro stonden. Verder reden we richting de hostels waar vroeger arbeiders werden ondergebracht die hun familie op het platteland hadden ondergebracht. Er lag wat brandende rommel op de asfaltweg, en stukken steen... Hee, hier waren gisteren rellen! Eergisteren waren er hardhandig illegale huisjes gesloopt en daarover was onrust uitgebroken, had ik in de lounge op het vliegveld op de voorpagina gelezen. Ineens was de Zuid-Afrikaanse werkelijkheid heel dichtbij.
Goed, toen stopten we bij een gebied dat wél een krottenwijk was. Meer dan 1000 gammele huisjes waren het onderdak van vooral de economische gelukszoekers van het platteland, maar ook uit buurlanden als Mozambique en Zimbabwe.
Deze wijk werd een "informal settlement" genoemd, een informele nederzetting dus, illegaal. Maar de regering had wel gezorgd voor een kraan voor elke 40 mensen. Stroom was er ook vrijwel niet. Onze gids (hier even een andere) Lawrence leidde ons naar het Children Day Centre waar een aantal kinderen overdag terecht kon voor wat aandacht en eten.
Dit centrum was geheel afhankelijk van giften. Nederlanders hadden gezorgd voor een paar schattige kindertoiletjes en een fonteintje. Vanwege de schoolvakantie waren er nu veel kinderen en die vonden de grote blanke mensen wel leuk.
En toen Nando met ze ging spelen werd het helemaal een dolle boel!
Al snel (na een donatie) liepen we weer terug naar het busje van Ismael, die bij een aantal kraampjes met souvenirverkopers stond. Ole kocht een stenen leeuw, Nando een luipaard en Marjon een liefdesfiguur. Uiteraard betaalden we teveel maar zo hielden we deze mensen misschien een beetje in leven.
Na deze krottenwijk reden we langs een aantal bekende plekken in Soweto, zoals de katholieke Regina Mundi-kerk, waar de Waarheids- en Verzoeningscommissie van Desmond Tutu bijeenkwam. Verderop was het kruispunt waar Hector Pietersen om het leven kwam op 16 juni 1976.
Die dag werd Soweto wereldnieuws, nadat de politie zich bedreigd voelde door een vreedzame demonstratie van honderden scholieren. De foto van een jongeman die het lichaam van Hector Pietersen wegdraagt werd een symbool van de strijd tegen de apartheid (en deze scène is te zien in de film Mandela - Long walk for freedom). De zus van Hector staat ook op de foto en zij beheert nu het fraaie museum iets verderop. We gingen nu naar het museum waar Ole al buiten door een souvenirverkoper werd aangesproken als "my friend". Het museum gaf met veel filmbeelden een goede toelichting op de situatie die leidde tot de fatale rellen van 1976. Door de economische crisis werd er een beperking ingesteld op het aantal leerlingen per school. Als klap op de vuurpijl werd van de ene op de andere dag het Afrikaans als voertaal op school ingevoerd, een taal die de kinderen (en veel leerkrachten!) helemaal niet spraken. Het was de bedoeling op 16 juni om hier vreedzaam tegen te protesteren, maar na traangas volgden kogels uit machinepistolen...
Buiten kwam Ole zijn "friend" weer tegen en Ole had al een armbandje gezien dat hij wel wilde hebben. Dus weer iemand blij gemaakt.
De apartheid had veel tragische gevolgen, ook voor onze gids Ismael die ongeveer even oud was als wij. Toen hij op de middelbare school zat (jaren 80?), werd zijn vader gearresteerd omdat hij geen pasje bij zich had. Hij kreeg een onvoorstelbare straf: als slaaf verkocht aan een boer! Een middeleeuwse, onmenselijke straf die betekende dat Ismael van school moest om voor zijn moeder, broers en zussen te zorgen. Zijn toekomst werd vernield. Hij was goed in rekenen en had accountant willen worden. Nu was hij gids, waar je minstens een half jaar per jaar vrijwel niets mee verdient. Hij droomde er nu van om gids in andere streken te worden, zoals Kaapstad en het Krugerpark.
Vervolgens reden we langs het huis waar Winnie Mandela woont, gek genoeg tegen een kinderopvangcentrum aan.
Daarna reden we naar de beroemdste straat van Soweto, waar twee Nobelprijswinnaars woonden. Nelson Mandela's huis is nu een museum.
Maar Desmond Tutu woont hier nog steeds (hij heeft ook een huis in Kaapstad)
Het echte leven van Ismael bleef binnen stromen. In de auto werd hij regelmatig gebeld, omdat een aantal oudere familieleden (ooms van hem en zijn vrouw) waren overleden. Toen wij bij het museum waren, was hij even bij een gezin in de buurt langs gegaan om te vragen of ze naar de uitvaart kwamen. Een neef van 14 was ook thuis geweest. Deze jongen, van Ole's leeftijd dus, had hij lang niet thuis aan het ontbijt gezien. Hij was namelijk in de drugswereld beland. Onlangs had Ismael hem wat advies gegeven over zijn toekomst. Blijkbaar had hij geluisterd: hij was dus weer thuis en volgens familieleden al die tijd clean geweest.
Na dit hoopvolle verhaal werden we door Ismael weer afgezet bij het vliegveld, want hier gingen we een huurauto ophalen. Het werd opnieuw een Toyota Avanza, splinternieuw deze keer (6 km op de teller!). Gelukkig maar, want onze eerste Avanza had een versleten, rauw motorgeluid, deze klonk wat gezonder. In de buurt van Soweto kwamen we in een flinke file maar daarna was het rustig op de weg. We reden meer dan 300 kilometer door een eindeloos, droog landschap met veel maïsvelden en veel koeien en schapen. Er waren onderweg vrijwel geen zijwegen dus toen we net voor een tolpoort een afslag misten moesten we gelijk 30 km omrijden!
Rond kwart voor vijf, dus weer in de schemering, bereikten we Golden Gate Highlands National Park.
Al bij de ingang zagen we wat antilopes maar verder hadden we onderweg eigenlijk behalve de koeien en schapen alleen wat struisvogels en eekhoorns gezien. Na het inchecken moesten we nog 7 kilometer verder rijden naar ons huisje. Halverwege veranderde de weg in een simpel paadje met twee rijen stenen om op te rijden. Steil bergop, in de eerste versnelling kropen we vooruit. Toen zag Ole plotseling links een paar antilopes.
Direct daarna draaide Ole zijn hoofd naar rechts en zag in het zwart geblakerde land, pal naast en zelfs voor de auto...zebra's!!
Dankzij de maan kon ik er nog een prachtig plaatje van maken met mijn videocamera.
Het werd echt donker terwijl we parkeerden bij onze gezellig blokhut. Hier blijven we twee nachten. Marjon maakte snel wat soep en daarna spaghetti. Vervolgens maakte ik een vuurtje in de open haard. Zo knus hebben we het nog nooit gehad op vakantie!













Geen opmerkingen:
Een reactie posten