Echt Zuid-Afrika

Gisterochtend is dan onze grote reis begonnen. Toch wel een heel bijzonder avontuur, wat je pas in de gaten hebt als je er eenmaal bent. Maar ik loop op de zaken vooruit. We werden gisteren spontaan rond half 7 wakker en hadden daardoor genoeg tijd om rustig te ontbijten. Marjon had alles al op vrijdag ingepakt, dus we hoefden eigenlijk alleen maar de telefoons en opladers nog mee te grissen toen buurman Dick aanbelde om ons naar Schiphol te brengen.

Schiphol viel wel een beetje tegen, het was er erg druk op de eerste dag van de schoolvakanties. Je moet bij KLM tegenwoordig ook zelf je bagage wegen en van een sticker voorzien en dat leek minder snel te gaan dan in de tijd dat dit voor je werd gedaan. Dus we stonden een flinke tijd in de rij. Toen moesten we ook nog wat uitpakken en in een andere tas doen wegens overgewicht. Dan door de paspoortcontrole (zo gepiept) en daar liepen we al naar gate F9. Hè? Onze handbagage was nog niet gecontroleerd! Bij die verre reizen bleek dat aan de gate te gebeuren! Het apparaat van de total body scan deed het even niet en zo mochten we door een gewoon poortje naar de wachtruimte. En daar stond hij dan, niet de PH-BQH maar zijn broertje (of zusje?) PH-BQI:

En zo kwamen we dus op rij 22 te zitten en stegen keurig op tijd op van de Aalsmeerbaan (baan 18L) in zuidelijke richting. En dan bijna 11,5 uur vliegen... We vlogen via Luxemburg en Zwitserland, over Frankrijk, Sardinië, de Middelandse Zee, Tunesië, Libië, Niger, Nigeria, Kameroen, Congo, Angola en Namibië, om vervolgens rond 21:25 te landen in Kaapstad... Ik had er eerlijk gezegd heel erg tegen opgezien, maar het viel 100 % mee. Door een ventilatiekokertje (of zoiets) had ik als enige van ons gezin wat minder beenruimte, maar verder was het comfort uitmuntend. De Boeing 777 is sowieso handig ingericht waardoor het golvende plafond ruimte uitstraalt. Maar het persoonlijke entertainmentsysteem was werkelijk een verademing vergeleken met die verplichte kraak noch smaakfilms waar je vroeger verplicht naar moest kijken. Ole keek wel 3 films achter elkaar, Nando speelde Pacman en keek naar Top Gear en een film, Marjon keek 2 Nederlandse films, en ik las de krant uit met in mijn oren een muziekspecial over de Beatles, daarna deed ik een spelletje patience en ik sloot af met de nieuwste Hobbitfilm (the Desolation of Smaug). De aftiteling van de Hobbit was klaar en de captain riep de bemanning op "cabin crew prepare for landing". Oh ja, en tussendoor hadden we drie heerlijke maaltijden, echt geweldig lekker! Natuurlijk kwam ook de ruststand van Argentinië-België op het scherm. En de Belgische copiloot moest na de wedstrijd toch echt zelf omroepen dat de Rode Duivels met 1-0 hadden verloren...

Het vliegveld van Kaapstad is heel nieuw en ruim opgezet. De zwarte dame van de paspoortcontrole keek streng en zei bijna niets maar zette keurig in elk paspoort twee stempels.

Binnen een paar minuten stond onze bagage op de band en na de deuren werden we opgewacht door Japie van reisburo AAA, die ook al een ander gezin had opgevangen. Japie bleek vrij goed Nederlands te spreken, ook al zag hij er behoorlijk Afrikaans uit! Hij wist aardig wat van Nederland, waarschijnlijk was hij er geweest. Terwijl Ole en Nando met de andere kinderen al een tv hadden gevonden waarop de wedstrijd Nederland-Costa Rica was te zien, haalde ik een paar duizend Rand uit een geldautomaat. Vervolgens reed Japie ons allen met een minibus door een stortbui naar het Brenwin Guesthouse. In het stikdonker en de regen was er niet veel te zien, maar onderweg passeerden we bij het vliegveld nog wel een echte krottenwijk. Het duurde even voor de bewaker van het Guesthouse zich van de voetbalwedstrijd los kon maken om ons binnen te laten... We zagen nog net de laatste minuut van de eerste helft. Het Guesthouse bleek erg fraai en authentiek, met schilderijen en elementen van de Jugenstil. Maar ook erg koud, geen centrale verwarming en het was nog geen 10 graden buiten... Dus half onder de dekens de rest van de wedstrijd, de verlengingen en de penalties gezien. Met een pot hete thee was het net vol te houden.

Vanmorgen werden we weer op tijd wakker en ruim voorzien van een Full English Breakfast. Heel opvallend: in tegenstelling tot wat we gelezen hadden over Kaapstad, uitsluitend zwarte of anderszins donker gekleurde mensen. Ook de meeste gasten trouwens! Na het ontbijt liepen we naar het centrum. Opvallend in de woonwijken: overal muren omheen en prikkeldraad, ook heel veel schrikdraad trouwens! Toch leek het helemaal niet onveilig op straat, alleen wel uitgestorven. Oh ja, zondag! Behalve het fraaie WK-stadion (in de buurt van ons hotelletje) zagen we ook niet echt bezienswaardigheden. Gelukkig vonden we eindelijk wel een plattegrond en zo vonden we dan het Old Townhall aan de Grand Parade.

Niet eens echt mooi, en de Grand Parade heeft de uitstraling van een parkeerterrein, maar het is wel een plekje uit de recente geschiedenis. Want hier, op het laagste balkonnetje waar nu 3 grote gele reclameborden zitten, hield Nelson Mandela direct na zijn vrijlating op 11 februari 1990 een indrukwekkende toespraak. Zo hoorden we voor het eerst die karakteristieke stem die in 1964 monddood was gemaakt.

"Amandla! Amandla! i-Afrika, mayibuye! [...]!I greet you all in the name of peace, democracy and freedom for all. I stand here before you not as a prophet but as a humble servant of you, the people. Your tireless and heroic sacrifices have made it possible for me to be here today. I therefore place the remaining years of my life in your hands."

Vrij logisch dus, dat we daarna te voet op weg gingen naar de boot naar Robbeneiland, de plek waar Mandela de eerste 18 van zijn 26 jaar in de gevangenis heeft doorgebracht. Aan het hippe Victoria & Alfred havenfront ligt een modern gebouwtje waar de reis begint. Direct na het controleren van de bagage ("op Robbeneiland zijn geen wapens toegestaan" - elders blijkbaar wel) volgden verontschuldigingen. Zowel de boot als de aanlegsteiger waren in onderhoud en dus kregen we een stempel om ons te kunnen herkennen en volgde een wandeling naar een andere kant van de haven, waar een gecharterde luxecatamaran klaar lag. Binnen de kortste keren hobbelden we in de regen over de Atlantische Oceaan.

Het wolkendek over de Tafelberg (dus bekend als het tafelkleed!) schoof uiteindelijk helemaal weg en zo zagen we het beroemde uitzicht verschijnen. Ondertussen bleek Robbeneiland ook heel dichtbij:

Op Robbeneiland werden we opgewacht door veel aalscholvers en een paar zeehonden, echte robben dus! Die robben zagen we trouwens pas later op de foto!!! Tijdens het afmeren zag Nando nog wat door het water springen: een pinguïn! En ja hoor, er leven echt pinguïns en ook wij zagen ze. Nando had het goed gezien.

Op de kade stond een echte ex-gevangene die ons wat vertelde over het buitenterrein. Na een wandeling door de poort (zie foto) werden we opgewacht door een andere gevangene, die van zijn voornaam Ntando heette (dus maar een letter verschil met Nando). Op internet zag ik zojuist dat hij Ntando Mbatha heette, en van 1986 tot 1990 op Robbeneiland gevangen zat.

Het was een goed verhaal en toch was het onwerkelijk om op zo'n plaats rond te lopen. Alles was perfect onderhouden en de muren van natuursteen waren zelfs mooi te noemen. Alleen de sinistere wachttorens en hoge dubbele prikkeldraadversperringen (waar de honden vroeger tussen liepen) verraadden dat het om een gevangenis ging. Tot we binnen kwamen in blok H. Hier had Ntando zelf gezeten, in een cel die hij moest delen met 39 anderen! Na de bouw in 1964 duurde het nog 15 jaar voor er bedden werden geplaatst... Die eerste jaren was er niets, behalve je uniform en een kleedje op de grond. De hoeveelheid voedsel was afhankelijk van je huidskleur en als zwarte was dat bijna niets. In de tijd van Ntando stonden er 20 stapelbedden in die vrij kleine ruimte en dat was ook niet fijn. Er waren 3 open douches en 4 wastafels. Bij de eenpersoonscellen waar Mandela en de andere leiders waren ondergebracht was het sanitair verderop. In de praktijk moesten die zich dus redden met een emmer.

Het was goed om Ntando's eigen verhaal te horen, want ik had gelezen dat er vaak alleen over Mandela werd verteld. Nu was dat als het ware een van de vele gevangenen geworden, maar wel een tragischer geval. In 1964 was er nog niets, de huidige gebouwen ook niet, en was het dus veel zwaarder. We kwamen op het binnenplein waar ze steen moesten hakken (die ze verderop uit de groeve hadden gehakt). Hier had Mandela later een stukje tuin mogen bijhouden, de planten stonden er nog. Tussen de planten hadden de bewakers een manuscript van zijn boek gevonden (Long walk for freedom). Gelukkig had hij al een kopie geschreven...

En toen kwam dat beroemde blok B met de enkele cellen. Die cellen waren echt heel, heel piepklein. Vanuit zijn cel keek Mandela op het binnenpleintje, niet op de Tafelberg. Aan de kant van de gang zat een deur en ook een raampje. Zeer Spartaans.

Na de rondleiding volgde nog een kleine bustour over het eiland en na ruim twee uur voeren we terug met een ander bootje (normaal gebruikt voor whale watching). In het haventje lag nog de boot die de laatste gevangenen naar het vaste land had gebracht. Bij het instappen begon het opnieuw flink te plenzen en dus zag alles er weer grijs uit.

Vanaf het water hadden we ook weer een goed uitzicht op het stadion waar tijdens het WK2010 o.a. de wedstrijd Nederland-Uruguay werd gespeeld. Dit stadion ligt ongeveer een kilometer van ons hotel.

Nadat we bij het V&A Waterfront waren uitgestapt, waren de wolken weer weg en bij het licht van de ondergaande zon kwam de Tafelberg nu echt in volle kleurenpracht tevoorschijn.

Nu was het tijd om op zoek te gaan naar Nando's lievelingsrestaurant. Inderdaad, Nando's, zo heet deze keten waar ik met Nando vorig jaar in Londen ook gegeten heb! Nando's is gespecialiseerd in kip piri piri en dat doen ze goed. Na het toetje was het wel flink schemerig geworden en zo liepen we de wandeling terug in een straf tempo. In het donker moet je hier niet buiten zijn, zegt men. Dat leek wel mee te vallen. 

Maar we hebben heel veel gelopen vandaag, veel beleefd en zo was zelfs Ole al voor Nando in slaap gevallen. Het is nog geen tien uur maar we duiken onder de dekens. Tot morgen!