De hectiek van Marrakech

Vanmorgen begonnen we uiteraard met een lekker ontbijt van Youssef. Ik had het wel naar mijn zin in de patio, met een stel keurige oude Engelsen, zo beleefd als Engelsen kunnen zijn. Ze vertelden ons over een van de bekendste bezienswaardigheden van Marrakech, de vroegere koranschool Medersa Ben Youssef. Behalve over de fraaie architectuur hadden ze zich ook verwonderd over de piepkleine slaapkamers waar de studenten in hadden verbleven. Eigenlijk zoals de cellen in een katholiek klooster. Ik wilde er toch al heen, dus dat gingen we nu doen. Dus we gingen weer de souks in.

Deze keer namen we eindelijk een kaart van de stad mee. Al snel bleek, dat we er niet zoveel aan hadden, omdat nergens straatnamen waren aangegeven. En als er wel straatnamen stonden, kon ik ze vaak niet terugvinden. Maar het hielp wel een beetje, want uiteindelijk vonden we redelijk snel de Medersa. De patio van de medersa was inderdaad adembenemend!

Ik was vooral onder de indruk, omdat het zo ontzettend leek op de oude Moorse paleizen in Sevilla. We waren er begin vorig jaar nog, en ik kon me niet voorstellen dat er nog mooiere Moorse paleizen konden bestaan. Dus toch. Het perfectionisme waarmee elk detail was vormgegeven grensde aan het ongelooflijke. Zelfs de op het eerste gezicht effen witte pilaren die ik zag staan, bleken van dichtbij rijk gedecoreerd.

Ook de tegels waren duizelingwekkend.

In de Koranschool van Tamegroute had ik al gezien dat de tegels niet zoals in Spanje waren gedecoreerd met gekleurde vlakken. Het waren wel exact dezelfde Andalusische figuren, maar dan opgebouwd uit losse mozaïektegels!

Na de weelderige patio waren de 'monnikscellen' een enorm contrast. Ze hadden verschillende formaten; de kleinste waren nog kleiner dan de cel van Nelson Mandela op Robbeneiland. De cellen lagen in een doolhof van smalle, schemerige gangetjes en waren daarom van binnen niet te fotograferen.

En daarna stortten we ons weer in de drukke medina met zijn souks en veelkleurige producten.

We waren gisteren toen we een aantal banken voorbij waren gelopen, zo onhandig geweest om toch geen geld op te nemen. Nu hadden we niets meer bij ons, maar we wilden wel op zijn minst de leerlooierijen bezoeken. Toen we in alle drukte na een flinke wandeling eindelijk de leerlooiers hadden gevonden, konden we dus nog niet veel uitrichten. We waren niet ver van een stadspoort, dus ik dacht dat daar achter misschien weer een moderne winkelstraat zou liggen. Ik ging daarom met de kinderen op verkenning terwijl Marjon bleef fotograferen. Voorbij de stadspoort bleek echter een anonieme woonwijk te liggen. Onverrichterzake gingen we dus terug naar Marjon. Vanaf de straat kon je de leerlooierijen op de binnenplaatsen wel een beetje bekijken dus misschien moesten we een bezoek dan maar even uit ons hoofd zetten. De geldautomaten waren in de buurt van het Jamaa el Fna plein, misschien wel een half uur lopen. Dus daar gingen we weer, in de inmiddels flink toegenomen hitte. Ole met z'n blote schouders begon al lekker te verbranden.

Ik had uit ons reisgidsje een wandeling uitgekozen die ons vroeg of laat bij de Jamaa al Fna zou brengen, maar al binnen de kortste keren klopten de straatnamen niet meer. We liepen als een kip zonder kop, alle kanten op. Dus toen gingen we maar de bordjes volgen naar het Jamaa el Fna. Pas toen we al zeker weer een kwartier hadden gelopen, wees een jongeman ons erop dat die bordjes alleen voor brommers en wagens bedoeld waren en dus een grote omweg waren. Hij zou ons wel naar het plein brengen. Dat deed hij inderdaad, maar vond 2 euro een veel te kleine fooi. Tja, daarom moesten we dus pinnen. Ik liet hem alleen mijn lege portemonnee zien. Toen hij er toch maar vandoor ging, kon ik eindelijk een geldautomaat opzoeken. Daarna konden Ole, Nando en ik alleen nog maar op een dakterras aan het plein neerploffen. Marjon had daar nog geen zin in, die bleef liever foto's maken op het plein. Wij bestelden ondertussen broodjes (en Nando een hamburger).

Vanaf het dakterras hadden we een mooi uitzicht over de stad, richting de besneeuwde Atlas.

Na ons hapje en drankje hadden we weer energie om de souks te bezoeken. Diverse mensen onderweg vertelden ons, dat alleen vandaag de berbers nog in de stad waren om leer in te kopen. Een hele bezienswaardigheid met hun mooie kleding. Morgen zouden ze terugkeren naar hun dorpen om het leer te verwerken. We vroegen hier en daar de weg, maar raakten uiteraard onderweg her en der in winkeltjes verzeild. We bleven zo een hele tijd in een winkeltje dat drogisterij-artikelen verkocht; kruiden, zeepjes, thee, etc. We mochten van alles uitproberen en kregen ondertussen natuurlijk een kopje thee. Pure menthol bleek uit piepkleine kristallen te bestaan, die een enorme geur verspreiden. We bestelden wat zeep en menthol, totdat bleek dat het totale pakket rond de 70 euro moest kosten! We deden al snel de menthol weg, en een groot deel van de zeep. Maar toen we alleen nog een klein zeepje over hadden moest het nog steeds 10 euro kosten. We gaven het op en lieten de man met zijn zeepjes achter.

Uiteraard was er weer iemand die ons de weg wel wilde wijzen naar de berbers die leer gingen inkopen. Na een enorme wandeling kwamen we weer uit bij dezelfde leerlooierijen waar we al geweest waren... Maar nu hadden we geld, en dus kregen we nu een rondleiding in een echte leerlooierij. Er stonden grote bakken met verschillende kleuren - wit van de kalk voor het ontharen, of de vele soorten bruin van het looien.

Ik had onthouden dat ze hiervoor urine gebruikten, maar dat bleek 'chicken shit' te zijn. Wie op een boerderij de gierput wel eens heeft geroken, weet hoe het er is. Het viel me eerlijk gezegd mee.
En daarna moesten we natuurlijk bekijken wat er zoal gemaakt wordt van dat leer. En zo belandden we in een winkel. Er werd van alles verkocht van leer. En ook tapijten. Daar konden we duidelijk over zijn: geen tapijten. Slofjes leken Marjon wel fijn.

En ze verkochten er zowaar leren tasjes waar een stukje tapijt in was verwerkt. Zo kochten we dus een fraai stel sloffen en een tasje. Redelijk duur, ook na afdingen, maar wel mooi.

Het was tijd voor rust, dus we liepen terug richting Riad Jomana. Marjon had eigenlijk bijna niets gedronken, dus onderweg stapten we een piepklein zaakje binnen met twee piepkleine tafeltjes. De sympathieke meisjes die er werkten boden ons vers geperst oranje sap aan. Dat zag er wel lekker uit. Sinaasappel? Nee, wortel. Een echte smoothie. Het was warm hè? Doe er dus nog maar een. Nu in een andere kleur: bietensap. Nando keek wat moeilijk, maar dronk het toch op. Dat had hij niet moeten doen. Misschien was de hamburger niet in orde geweest, misschien het eten van gisteren, maar alles kwam er nu uit. Met dat bietensap leek het wel een bloedbad. Wonder boven wonder waren er maar een paar spetters op zijn kleren beland. We konden gelukkig dus weer over straat. Met verontschuldigingen aan de vrolijk lachende serveersters en aan de klant die zat te eten aan het andere tafeltje en alles van nabij had moeten aanzien.

We waagden ons weer in de drukte om Nando snel naar de Riad te brengen. Marjon heeft onderweg natuurlijk nog veel meer prachtige foto's gemaakt maar dit is natuurlijk geen fotoalbum. Vooruit, nog twee dan.

Nando heeft het rustig aan gedaan, maar kon deze dag geen eten of drinken meer verdragen. In de loop van de avond zijn Marjon, Ole en ik nog wel met zijn drieën via de kortste weg naar de Jamaa el Fna gelopen voor wat avondeten. Onderweg keek Ole vliegensvlug steeds een cafeetje in om op de tv de Champions League-wedstrijd tussen Barcelona en Bayern München te kunnen volgen. Er was veel belangstelling! Vooral een café was erg grappig omdat de hele ruimte vol stoelen stond die allemaal op de tv waren gericht.

De tv op het dakterras waar we uiteindelijk een pizza bestelden, had helaas geen voetbalabonnement... Wel hadden we een mooi uitzicht op de beroemde Koutoubia-moskee. En we hoorden zowaar de oproep tot gebed. Uit deze moskee klonk dat heel plechtig.