Kashba's en argannoten

Gelukkg viel het volume van de oproepen tot gebed mee en hebben ze ons niet uit de slaap gehouden. We konden het wel goed horen. Het is toch tamelijk intrigerend. Hoewel het Arabisch feitelijk draait om de medeklinkers, worden bij de gebedsoproepen juist heel lange klinkers aangehouden. Half in slaap moest ik toch aan Gregoriaanse zang denken.

Vanmorgen begonnen we uiteraard met een lekker ontbijt op het dakterras. Behalve de onvermijdelijke zoete pepermuntthee kregen we een 'continental breakfast' met croissants en brood, jam, enz. plus komkommer en zwarte olijven. En gedecoreerd met verse rozenblaadjes!

Sadam was er keurig om 9:00 en toen vertrokken we naar de bergen. Wat hier opvalt op de wegen zijn de vele politiecontroles. Sadam werd een paar keer aangehouden. Zijn papieren werden gecontroleerd en hij moest uitstappen. Pas na een aantal minuten kwam hij dan weer terug. De weg door het Atlasgebergte is redelijk goed en niet eens al te druk, maar duurt erg lang. Volgens Sadam was er gisteren nog een buschauffeur in slaap gevallen, met 18 doden als gevolg. Aan de kant van Marrakech was het dus behoorlijk groen. De Atlas zijn flink hoog en zo kregen we nog aardig wat besneeuwde toppen te zien.

Aan de andere kant van de Atlas werd het een stuk droger. En als vanzelf verschenen de typische berberdorpen.

Een typisch streekproduct is arganolie. De arganvruchten groeien alleen hier. Hoewel de vrucht (en de boom) op een olijf lijkt, is deze vergelijkbaar met een amandel: in de vrucht zit een noot, en in de noot zitten een paar pitjes. Er is net als bij amandelen wat geweld nodig om de pitjes eruit te halen. Daarna worden de pitten gebrand en geperst. Omdat de boom dus alleen hier groeit en de verwerking zo arbeidsintensief is, is arganolie erg duur. De verwerking gebeurt alleen door vrouwen. Samen zijn er ongeveer 1000 vrouwen die hierdoor kostwinnaar zijn. Wij bezochten samen een presentatie in een winkel. Na een tijdje mocht Nando malen!

Daarna kwamen we vrij snel bij Ait Ben Haddou, de belangrijkste bezienswaardigheid van vandaag. Werelderfgoed. Maar we passeerden eerst nog even onze eerste dromedarissen van deze vakantie!

En toen reed Sadam ons een helling op om van het fraaie uitzicht te genieten!

Op dit mooie plekje zetten we ook even Sadam op de foto, met zijn auto, Ole en Nando.

Nu gingen we eerst eten. Een driegangenmenu dat er prima in ging. De porties zijn hier wel groot dus ik vrees dat we flink gaan aankomen. Wel goed: steeds lekker fruit als toetje en geen alcohol. En hier was voor het eerst in Marokko Wifi! Dus we konden even het thuisfront informeren. Nu was het tijd voor een rondleiding door de kashba van Ait Ben Haddou. Hier werd even een andere gids voor ingeschakeld, in traditionele kleding. Al snel werd Ole bij een winkeltje naar binnengelokt en werd hij vermomd als bedoeïen. En Nando ook. Dus weer een fotomoment met de verkoper en de gids!

Het had flink geregend en dus moesten we de rivier oversteken over gestapelde zandzakken.

Ait Ben Haddou, gebouwd van leem en takken, is voor diverse films als decor gebruikt. Net naast het dorp ligt nog een extra stukje dat speciaal voor Lawrence of Arabia is gebouwd. In het dorp woont nu niemand meer, maar veel huisjes zijn ingericht als toeristenwinkel. In het midden staat het vroegere paleis van het dorpshoofd.

We klimmen (zonder de gids) ook even het laatste stuk naar de hoogste top voor een 360 graden uitzicht.

In een van de winkeltjes laat de gids ons nog kennismaken met een oude berbertraditie: geheimschrift. In plaats van inkt gebruikt de schrijver thee en saffraan. Als het papier wordt verhit wordt de boodschap zichtbaar. 

De man die het liet zien, bleek een echte kunstenaar. Met de onzichtbare inkt wist hij kamelen in een woestijnlandschap te voorschijn te toveren. Met natuurlijke indigo uit Mauretanië voegde hij lucht en evt. water toe. We hebben twee van zijn werkjes gekocht.

Daarna liepen we terug naar het restaurant waar Sadam op ons zat te wachten. Hij reed ons nu naar de eindbestemming voor vandaag, Ouarzazate. Onderweg rijden we nog even langs de grote filmstudio's. Veel films die zich in Egypte afspelen worden hier gemaakt, zoals Asterix en Cleopatra.

We verblijven in Ouarzazate in een hotel in de meest extreme Moorse stijl. Een soort sprookje van 1001 nacht. Een kopje thee, even lekker douchen, internetten, weblogschrijven, en weer een 3-gangendiner. Ik weet zelfs een kopje koffie te ritselen.

Tot nu toe vind ik Marokko een fijn vakantieland. De taal is wel een beetje een struikelblok. Sadam spreekt en verstaat Engels slecht. Frans spreekt hier echter wel iedereen, maar wij niet zo goed. Gisteren hadden we een grappig moment toen Nando voorstelde om even een foto van het straatnaambord te nemen, zodat we later zo nodig de weg terug konden vragen...

Maar iedereen is hier vriendelijk en beleefd, de meeste verkopers helemaal niet opdringerig, het eten is prima en in ruime porties, de wegen zijn best in orde, het is hier absoluut veilig, het landschap heel fraai, en oh ja: het is hier lekker warm, overdag boven de dertig graden.